Verslag van Herman Grooten & Daniël Zevenhuizen op Schaaksite.nl
Vandaag, zaterdag 6 juli, de dag dat het Nederlands voetbalelftal het in de kwartfinales opneemt tegen Turkije, zijn in stadion De Galgenwaard in Utrecht de Nederlandse Schaakkampioenschappen begonnen. Utrechter, Jan Jaap Janse, die de schaakbond zijn medewerking aan dit toernooi heeft toegezegd, heeft het er druk mee gehad om de organisatie zo goed mogelijk in orde te krijgen. Met onder andere het mooie nevenprogramma dat er wordt aangeboden, mogen we stellen dat hij dit aardig voor elkaar heeft gebokst.
Blikvanger in het NK Algemeen is natuurlijk onze “overgrootmeester” Jan Timman, die na talloze jaren van afwezigheid de handschoen heeft opgenomen om de strijd aan te gaan met de nieuwe generatie. De negenvoudige kampioen treft in de eerste ronde niemand minder dan GM Erwin l’Ami, die inmiddels niet meer tot de “jonkies” van het toernooi gerekend mag worden.
Ook interessant is het treffen tussen de jonge grootmeesters Max Warmerdam (de Elo-favoriet) en Liam Vrolijk. We zien verder dat Ivan Sokolov ook de uitdaging is aangegaan in dit knock-outtoernooi evenals Dimitri Reinderman, Sipke Ernst, Erik van den Doel en Sergey Tiviakov. Daarmee zijn meerdere oud-kampioenen of co-kampioenen aan de start verschenen. Van de jongere garde kunnen vermoedelijk Benjamin Bok en misschien Casper Schoppen en wellicht ook Thomas Beerdsen voor verrassingen zorgen.

Screenshot van de livestream met de partij Timman – L’Ami.
De partij waar veel mensen reikhalzend naar uitgekeken hadden, die tussen Jan Timman en Erwin l’Ami eindigde na interessant openingsspel tot een middenspel waar van alles mogelijk was. Maar de witspeler vertrouwde het allemaal niet zo en hij koos de veilige weg naar een zetherhaling, waardoor de strijd abrupt werd afgebroken.
Tot 2022 werd naast het Chess Festival Groningen steeds de ‘University Challenge’ georganiseerd, waarbij een gevestigd schaakmeester het opnam tegen een veelbelovende uitdager, vaak een opkomend jeugdtalent. Inmiddels is dit nevenevenement—zover ik weet—een stille dood gestorven. Eeuwig zonde. Wat me ervan bijgebleven is, is in ieder geval de match Ivan Sokolov (in de rol van de gevestigde meester) tegen toen-al-grootmeester Lucas van Foreest. In die match wist Sokolov het aanstormende talent nog van zich af te trappen en de strijd ternauwernood in zijn voordeel te beslechten (het werd 2,5-1,5, waar Lucas de nodige winstkansen liet liggen). Ook de match Beerdsen—Sokolov tijdens het huidige NK heeft het karakter van een ‘University Challenge’. Bovendien is Beerdsen, net als Lucas van Foreest toen, inmiddels geen ‘kleine jongen’ meer, maar een serieuze uitdager voor de Nederlandse top. Daarvan getuigde ook deze eerste partij, waarin Beerdsen met schijnbaar gemak zijn veel ervarener tegenstander klemzette en tot overgave dwong.
De jonge debutant, Nederlands jeugdkampioen t/m 18 jaar, Leandro Slagboom, zorgde voor een daverende verrassing. Hij wist de talentvolle en ook jeugdige GM Casper Schoppen te trakteren op een nederlaag. Schoppen was de laatste tijd niet zo actief en zijn spel zag er wat ‘roestig’ uit. Na een vreemd begin, slaagde de zwartspeler er niet goed in om zich los te werken uit een soort omklemming. Het gevolg was dat zijn koning in het midden moest blijven en daar maakte Slagboom handig gebruik van door met actief stukkenspel het centrum open te gooien. Beide spelers zaten heel krap in hun tijd maar Slagboom kweet zich keurig van zijn taak door een mataanval op touw te zetten die al op zet 28 doorslaggevend bleek te zijn.

Screenshot van commentator Stefan Kuipers (links) en Max Warmerdam na afloop van de partij.
Hoewel Max Warmerdam in deze strijd twee jaar de senior van Liam Vrolijk is, zullen de heren elkaar al geregeld achter het bord zijn tegengekomen. Hoe dan ook ervaar je, wanneer je tegen een (ongeveer-)leeftijdsgenoot speelt, weer een heel ander soort spanning dan als je als senior een aanstormend talent tegenover je treft. Alle excuusjes (“De jeugd van tegenwoordig heeft veel betere toegang tot trainingsmateriaal dan ik in mijn tijd!”; “Tsja, die jonge gasten worden nu eenmaal niet zo snel moe.”) vallen weg. Goed kunnen schaken — dat telt. Op het spel staat bovendien nog wie zich kan gaan mengen om de titel van Algemeen Nederlands Kampioen. Voor de jonge honden betekent het bovendien een antwoord op de vraag wie na Anish Giri en Jorden van Foreest kan gaan doorbreken in de hoogste echelons van het wereldschaaktoneel. In de media doet Max in ieder geval al een flinke gooi naar die kwalificatie. Zo zagen we hem laatst nog verschijnen in een aflevering van de populaire streamster Anna Cramling. Of de mediaverschijning hem het laatste stukje zelfvertrouwen heeft gegeven, zullen we nooit weten. Feit is dat Warmerdam als winnaar van een héle scherpe partij kwam bovendrijven.
Bij de dames zijn de nummers een t/m vier, te weten Anne Kuipers-Haast, Anna-Maja Kazarian, Robin Duson en Maaike Keetman vrijgesteld van de eerste ronde. Dat betekent dat de overige acht mogen proberen de volgende ronde te halen. Onder hen de jeugdige Bregje Roebers, jongere zusje van de inmiddels fameuze Eline Roebers.

Aan jong talent geen gebrek bij het NK Vrouwen dit jaar.
Onder hen de tweede in de lijn Roebers-zussen. ©Harry Gielen.
De grote sensatie in de eerste ronde was wel de overwinning van de jonge Jule Cordes op de hoge Elohouder in deze ronde, Mariska de Mie. Mariska loopt al een tijdje mee, heeft al meerdere NK’s gespeeld en dus veel ervaring. Aanvankelijk verliep de partij duidelijk in het voordeel van de witspeelster. In een variant van de Franse opening kwam zwart met erg weinig ruimte te zitten en De Mie pakte de zaken voortvarend aan. Ondertussen probeerde zij te bouwen aan een koningsaanval op de koningsvleugel en de manoeuvres die zij in gedachten had, pasten daar ook bij. Maar helaas schortte het aan de timing van die ‘mooie’ zetten. Cordes bleek een heel taaie verdedigster te zijn en toen zich plotseling kansen aandienden, was zij op haar post. Ineens bleek de witte actie te werken als een boemerang. De zwarte stukken kwamen als “duveltjes uit hun doosjes” tevoorschijn en binnen de kortste keren had zwart een dijk van een tegenaanval in handen. Dat maakte zij verder bekwaam af.